Di sản văn hóa dân gian-mạch nguồn chảy mãi

 

Chỉnh chiêng và tạc tượng gỗ dân gian là những giá trị văn hoá phi vật thể đặc sắc trong văn hoá truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói chung Bahnar và Jrai nói riêng. Đặc biệt kể từ khi Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là kiệt tác di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại thì những giá trị văn hoá này càng cần được trân trọng và nhân rộng. Cũng bởi trong không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên ngoài những bộ chiêng các hoạt động lễ nghi có liên quan đến cồng chiêng người biết chỉnh chiêng là một vốn quý...

                                    

 

Chỉnh chiêng và tạc tượng gỗ dân gian là những giá trị văn hoá phi vật thể đặc sắc trong văn hoá truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói chung Bahnar và Jrai nói riêng. Tuy nhiên cùng với thời gian và sự tác động của các yếu tố văn hoá hiện đại những di sản văn hoá này ngày càng bị mai một. Với mong muốn để thế hệ trẻ dân tộc Bahnar Jrai ngày nay có cơ hội được học được biết rõ hơn về cách chỉnh sửa nhạc cụ và kỹ thuật tạc tượng truyền thống của dân tộc từ đó có ý thức gìn giữ và phát huy giá trị của những di sản văn hoá đặc sắc này lần đầu tiên Sở Văn hoá-Thể thao và Du lịch Gia Lai đã tổ chức lớp truyền dạy chỉnh chiêng và tạc tượng gỗ dân gian Bahnar Jrai với sự tham dự của hơn 30 học viên đến từ các huyện thị xã thành phố trong địa bàn tỉnh Gia Lai.


            

               Nghệ nhân Ksor Hnao dạy lý thuyết tạc tượng

           Chỉ cho tôi tác phẩm đầu tay của mình-Đinh Văn Thuyết ở làng Kyang xã Kông Lơng Khơng huyện Kbang  tỉnh Gia Lai phấn khởi khoe: Em tạc tượng nữ mang gùi cầm bầu này cùng với anh Đinh Che ở xã Yang Bắc huyện Đak Pơ đó sau 2 ngày thì hoàn thành. Đây là lần đầu tiên em được tạc tượng và cũng là lần đầu tiên em được nhìn thấy nhiều nhiều tượng như thế. Ở tại làng mình xã mình em chưa được thấy tượng nhà mồ chỉ là một đôi lần thấy trên ti vi rồi loay hoay ngồi vẽ theo. Vì vậy khi được tham gia lớp học này em rất vui vui nhất là hôm được xem nghệ nhân Ksos Hnao thực hành tạc tượng người ngồi buồn hai tay ôm mặt. Khi về làng việc đầu
tiên em làm kiếm gỗ để tạc cho được tượng mẹ bồng con rồi họp thanh niên đoàn viên trong chi đoàn lại (Thuyết là bí thư chi đoàn thôn-NV) kể cho chúng nghe về lớp học này đứa nào thích học thì em sẽ chỉ...


            
               Thực hành tạc tượng

            Cùng một niềm phấn khởi như Thuyết Rơchâm Nhưng ở làng Mơ Rông Yố xã Ia Ka huyện Chư Pah tỉnh Gia Lai-một trong 21 học viên lớp chỉnh chiêng lại say sưa kể cho tôi nghe bắt đầu từ chuyện ở làng ở xã chuyện đội chiêng của làng tham gia trong dịp Fetival Cồng chiêng quốc tế vừa qua riết rồi mới đến chuyện học chỉnh chiêng tại lớp học lần này. Nhưng bảo Nhưng đã biết cách cầm búa từ búa đục chiêng búa lấy tiếng đến búa canh âm chiêng. Nhưng cũng đã xác định được các vòng chiêng ý nghĩa của nó và cách chỉnh sửa. Tham dự lớp học này ở xã Nhưng còn có anh Rơchâm Thuân nữa. Anh Thuân lại là cán bộ văn hoá của xã vậy nên rồi đây sẽ có nhiều bộ chiêng của bà con trong xã được chỉnh và cũng có nhiều thanh niên như Nhưng được biết đến chỉnh chiêng. Nhận xét về lớp
học chỉnh chiêng nghệ nhân Nay Phai cười: Tốt tốt chứ có đứa học nhanh có khả năng nghe phân biệt âm thanh cồng chiêng rất tốt như Rơ Lan Nam ở làng Hăng Ring thị trấn Chư Sê huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai; Đinh Ten ở làng Pơ Nang xã Tú An thị xã An Khê tỉnh Gia Lai. Còn thằng Nay Dri em trai mình trước nay đã đi chỉnh chiêng nhiều rồi thì nay lớp học này lại cho nó thêm cái kỹ năng giúp nó trở thành một nghệ nhân có đủ khả năng và bản lĩnh để truyền dạy cho lớp trẻ...


            

             Nghệ nhân Nay Phai đang truyền dạy cách chỉnh chiêng cho các học viên

            Trao đổi với chúng tôi Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vân-Trưởng phòng Nghiệp vụ văn hóa Sở Văn hoá-Thể thao và Du lịch Gia Lai nhận định: Trong không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên ngoài những bộ chiêng các hoạt động lễ nghi có liên quan đến cồng chiêng người biết chỉnh chiêng là một vốn quý cần được trân trọng và nhân rộng. Trên địa bàn tỉnh Gia Lai hiện nay số lượng nghệ nhân có khả năng chỉnh chiêng chỉ khoảng vài chục người. Số nghệ nhân tạc tượng cũng ngày càng hiếm hoi
đặc biệt là những nghệ nhân thật sự giỏi và có khả năng truyền nghề chỉ còn khoảng 3 đến 4 người cho mỗi loại hình. Bởi vậy có thể khẳng định 34 học viên của lớp truyền dạy chỉnh chiêng và tạc tượng gỗ dân gian Bahnar Jrai này chính là những hạt giống đỏ khi trở về địa phương sẽ góp phần không nhỏ trong việc gìn giữ và phát huy những di sản văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Còn chúng tôi chúng tôi lại tiếp tục hướng tới cuộc hành trình kiếm tìm học viên cho các lớp truyền dạy chỉnh chiêng và tạc tượng gỗ dân gian tiếp theo...

            

            Nhóm học chỉnh chiêng do nghệ nhân Đinh Đi truyền dạy







 

vũ thu huế

@ chị Quỳnh Hương

Thu Huế của chị
Hôm nay chị sang thăm em gái nè...
Đọc bài viết của em thật nhiều cái hay em gái ạ...
Bé Nhím bệnh à em ? Chúc bé Nhím của chị mau lành bệnh nhé đừng để mẹ Thu Huế phải lo mẹ Thu Huế có bao nhiêu là việc mà nhỉ !
Một ngày vui em gái nhé !
Chị QH
[góp ý]| Viết bởi quynhhuong

-------------
dạ cảm ơn chị đã ghé thăm em. chị đã đỡ ốm nhiều chưa. chị cố lên nghe chị.
-con nhím bị sốt cũng đỡ rồi chị à
-em sao mà chả vui nổi. toàn những chuyện gì đâu ấy chị ơi. giờ em chỉ ước có 1 điều ước thành hiện thực thôi.

vũ thu huế

@ Anh

Bài này thấy lâu rồi nhưng chưa đọc. Nay đi nhậu về say xỉn đập phá lung tung. Tỉnh dậy nhìn mớ soong nồi bẹp dí lại ước gì mình là mấy nghệ nhân chỉnh chiêng kia để có cái mà ...nấu....hê hê hê...
Nghỉ lễ vui vẻ chứ ? Chả ngủ được.
[góp ý]| Viết bởi Anh

-----------
-ừm mấy cái xoong nồi đó thì chỉ cần tới mấy ông gò hàn là xong thôi ước chi ước lạ vậy hử giời. cái nghệ nhân của em người ta chỉnh âm thanh của chiêng làm sao để đánh chiêng cho hay chứ không phải là chiêng méo thì gò lại đâu.
-say xỉn mà còn viết được nên chữ thế thì khá khen cho cái tài của anh he he eh eh...
-nghỉ lễ không vui có một tỉ thứ nó ở trong đầu nó quẩn vào trong đầu nên em cũng chả ngủ được. rõ là khô hỏi.

vũ thu huế

@ thy nguyên

Chào mừng ngày Quốc Khánh!
Mến chúc chị cùng gia đình những ngày nghỉ vui khoẻ hạnh phúc!
[góp ý]| Viết bởi Thynguyen81

--------------
ừ chị cảm ơn em nhiều. mấy nay chị nhiều việc bé Nhím lại ốm thành ra không có thời gian lên mạng nên chưa sang thăm em được.
-ngày lễ ở HP vui nhiều phải không em

vũ thu huế

Kính gửi BBT hoa điện thơ

Nhân dịp ngày lễ Quốc Khánh 2/9; Ban biên tập trang Hoa Điện kính chúc chị và gia đình mạnh khỏe và Hạnh phúc.
[góp ý]| Viết bởi Hoa Điện Thơ

--------------
dạ em chân thành cảm ơn các anh các chị trong BBT. kính chúc các anh chị sức khoẻ. chúc Hoa điện thơ ngày càng phát triển.

vũ thu huế

@ anh Vũ Vĩnh Phúc

Chào VTH!
Anh sang thăm và xem Di sản văn hóa dân gian bên nhà em đây. Cám ơn bài viết và những hình ảnh của VTH
Chúc em luôn vui !
[góp ý]| Viết bởi Vũ Vĩnh Phúc

-----------
dạ em chân thành cảm ơn anh. chúc anh và gia đình có những ngày nghỉ vui thật vui.

quynhhuong

Thu Huế của chị
Hôm nay chị sang thăm em gái nè...
Đọc bài viết của em thật nhiều cái hay em gái ạ...
Bé Nhím bệnh à em ? Chúc bé Nhím của chị mau lành bệnh nhé đừng để mẹ Thu Huế phải lo mẹ Thu Huế có bao nhiêu là việc mà nhỉ !
Một ngày vui em gái nhé !
Chị QH

Anh

Bài này thấy lâu rồi nhưng chưa đọc. Nay đi nhậu về say xỉn đập phá lung tung. Tỉnh dậy nhìn mớ soong nồi bẹp dí lại ước gì mình là mấy nghệ nhân chỉnh chiêng kia để có cái mà ...nấu....hê hê hê...
Nghỉ lễ vui vẻ chứ ? Chả ngủ được.

vũ thu huế

@ chị Hà Vân

Ngày mai nghỉ rồi - mẹ con và gia đình em có đi chơi đâu không?
Ở đấy có tổ chức lể hội gì không em?
Chị chưa bao giờ biết thành phố nơi em và bé Nhím cùng gia đình đang sống coi trên tivi thôi
Chúc em bé Nhím và gia đình an lành vui vẻ nha.
[góp ý]| Viết bởi Hà Vân | 02 Sep 2010 00:06

----------
chị sao mà chị thức khuya thế phải chú trọng sức khỏe chứ.
-hôm nay bé Nhím ốm. từ sáng đến giờ 2 mẹ con cứ luẩn quẩn ở nhà. em thì có bao nhiêu là việc.
-khi nào rảnh chị đi Pleiku chơi và thăm em cùng nhím luôn nghe.pleiku nhỏ thôi...
-chị và gia đình vui nhiều nghe chị.

vũ thu huế

@ chị Hà Vân

Bài báo theo chị viết khá tốt ngắn gọn dù gói lại trong phạm vi bài báo nhưng em đã nếu được vấn đế " gìn giữ và phát huy những di sản văn hóa truyền thống của dân tộc
Bởi vì khoảng 30 chục năm trở lại đây (trước thì chiến tranh) nước mình theo đà mở rộng mở cửa - đã du nhập đủ mọi thứ "tinh hoa" mà mất dần đi cái tinh hoa di sản văn hóa của đất Việt. Thật là đáng tiếc.
Cảm ơn em.
[góp ý]| Viết bởi Hà Vân

-------------
dạ em lại được chị khen rồi. bữa nay em được phân công viết về văn hoá cũng đang cố gắng tìm hiểu để có thêm nhiều bài viết mới đó chị.

vũ thu huế

@ chị Giophuongnam

Thu Huế Thương!
Thì ra thế chị hiểu rồi bài này có thời gian đọc thấy hay. Thỉnh thoảng chị có xem trên truyền hình về phong tục tập quán của DT vùng cao thú vị và lạ lắm.
Nghề của em cũng hay thật.
Mến chúc gia đình bé Nhím vui nghỉ lễ nhé!
[góp ý]| Viết bởi giophuongnam

---------
dạ em cảm ơn chị nhiều. hôm nay con bé nhà em ốm không có cả thời gian qua chị nữa.
-chị nghỉ lễ vui nhiều nghe